Akıl nedir?
Şuana kadar evrende gezegenimiz dışında yaşam belirtileri olan başka bir yere rastlamadık. Gezegenimizdeki yaşamı bitki ve hayvanlarla paylaşıyoruz. Peki bitki ve hayvanlardan ne gibi farkımız var? Yaşam yerleri edinmek, beslenmek, üremek vd…
Evrendeki her şeyi yedi özelliğe göre tanımlayabiliriz.
1. Öz (hammadde)
2. Beslenme
3. Büyüme
4. Üreme
5. Duygusal tepkiler verme
6. İrade ile hareket
Sadece birinci özelliği taşıyan varlıklara “madde” diyoruz. Taş, kağıt, hava, yıldız vb. Birinci özelliğin yanından mavi renkle belirtilen üç özelliği taşıyan varlıklara “bitki” diyoruz. Yani iki,üç ve dördüncü özellikler “bitkisel özelliklerdir.” Öz ve bitkisel özelliklerin yanında turuncu renkle verdiğimiz özelliklere sahip varlıklara ise “hayvan” diyoruz. Yani beş ve altıncı özellikler hayvani özelliklerdir.
Tanımlamak istediğimiz bir “şey” besleniyor, büyüyor, çoğalıyor, karşılaştığı durumlara tepkiler verebiliyor (kızma, sevme, mutlu olma vb) ve kendi isteği ile hareket edebiliyorsa (güneşin sıcağından gölgeye sığınma vb) ona “hayvan” diyoruz.
Gerçeklerle Yüzleşme
Bu tanımlamalardan sonra insanın konumu sizce nedir? Yıllar önce sevgili anne ve babanızın aşkının bir meyvesi olarak yaşama gözlerinizi açtınız. Yine sevgili anne ve babanızın özverileri ile kazançlarından beslenerek büyümeye başladınız. Sizi her sevdiklerinde onlara tepkisiz kalmayıp gülücükler gönderdiniz ve sizde onları sevdiniz. Karşılaştığınız her duruma sevme, kızma, üzülme, ağlama gibi tepkiler verdiniz. Geliştiniz, büyüdünüz… Şimdi kimimiz öğrenim yaşamında, kimimiz çalışma yaşamında varlığımızı devam ettiriyor… Beslenme, büyüme, tepki verme ve irade ile hareketimizi sürekli devam ettiriyoruz. Bir zaman sonra evlenip ürüyoruz.
Yukarıda saydığımız altı madde ile evrende insan hariç her şeyi tanımlayabiliriz. İnsanı tanımlamak için yedinci bir maddeye ihtiyacımız var.
1. Öz (hammadde)
2. Beslenme
3. Büyüme
4. Üreme
5. Duygusal tepkiler verme
6. İrade ile hareket
7. AKIL
Evet, insana ait insanı tanımlayan tek özellik AKIL’dır. Peki şimdi tam bu noktada yaşamımızı gözden geçirelim. “İnsan” tanımımızla “insani” olarak neler yapıyoruz, neler yaptık? Kendinizle samimi olarak bu soruyu tartışın. “İnsani özellik olarak şunları yaptım” dediğiniz her şeyi tekrar ve dikkatle gözden geçirin. Yanıtınız, büyüme, beslenme, üreme, tepki verme, iradeyle hareket etme ile ilgiliyse elemeli ve aramaya devam etmelisiniz…
Allah bize mesajında hitap ederken” ey akıl sahipleri” dediğine göre tüm insanlar bu akıl denen vasıfa sahip değil demek ki peki düşünmek aklın göstergesimidir. akıl tek başına yeterlimidir acaba akılı yöneten varmıdır?
Bunu uzun zamandır düşünüyorum. Dil olmazsa düşünebilirmiyiz evet düşünürüz aklın dili yoktur bence yani en azından insani ihtiyaçlarını karşılayabilecek kadar,aklı dilsiz çalıştırabiliriz. Ancak daha ileri gidebilirmiyiz bilmiyorum.
Sevgili Ekin Oksal;
Akıl kavramıda kendi içerisinde bölümlere ayrılarak incelenebilir.
Örneğin aklın dilini incelemekten başlayabiliriz. Bireyler olarak biribirimizle anlaşmak için dil kullanırız. Örneğin biz Türkçe konuşuruz. Peki aklın dili var mıdır? Varsa nedir? Bu soruların üzerinden hareketle farklı noktalara ilerleyebiliriz.
Sevgiyle…
Dilsiz bir ortamda olman gerek ki dil olmadan düşünesin. Dilsizin bile dili vardır ki bunu dilsize sormak gerekir. Hangi dilde düşünürsün diye.
Yazma dilim Türkçe, konuşma dilim Türkçe, anlama, yorumlama kısacası bildiğim tek dil Türkçe… Peki düşünce orası biraz çetrefilli işte eğer onun bi dili olsaydı ki muhtemelen Türkçe olurdu (bildiğim başka bir dil olmadığından). Her düşündüğümü düşündüğüm şekilde yazamadığıma göre düşünmenin bi dili yok ki zaten dikkat ettiğimizde görsel düşünmez miyiz? Hangimiz kelimelerle düşünürüz ki bi dile ihtiyaç duyalım…
Aklın dili mantık…
Konuştuğumuz diller ise mantığın ürünlerinin natığa dönüşmesi…
Mantık – Natık (Nutuk) arasındaki ilişkiyi incelemeyi öneririm…
Mantık kurulurken tıpkı cümle kurulması gibi öğeler kullanılır ve ingilizce, türkçe, hintçe gibi bir dilin grameri ile neredeyse aynıdır.
Akıl – Zeka aynı mı? Farklı mı? Akıl? Zeka? yazısında bir açılım görebilirsiniz.
Sevgiyle…
[...] ne? Akıl sözcüğü arapça ve türkçesi “anlayış”tır.(Bkz. Akıl Nedir?) “Anlayış” kavramı üzerinde düşünüldüğünde her şey daha açık bir şekilde [...]