Arif Aydoğmuş

Bir yıl kaç sene eder? ya da Bir sene kaç yıl eder? (???)

Sene (SNV) ve Âmâ (AVM) sözcükleri ikiz kardeşlerdir. Birinin olmadığı yerde ikiz kardeşi yardıma yetişir. Küçük kardeş AVM genelde göz önünde değildir. SNV daha göz önündedir ve dokunulmazlığı vardır.

Sene ile yıl arasında fark var mıdır? Varsa nedir? Yoksa nedendir?

Çevirm{eye}enlerimize göre bir dilde aynı şeyi ifade etmek için dilin oluşumunda iki sözcüğün kullanılmasında hiçbir sakınca yoktur dilbilimciler “bir dilde tıpatıp aynı anlamlı sözcükler varsa bir tanesi yereldir, diğerlerinin kökeni başka dillerdir” deseler dahi… Din bilimciler sözcükler biribirine çok benzediği için aynı zamanda dil bilimcilerdir. Bu nedenle dil konusunda da en az din konusu kadar güvenilebilirler… (!?)

A! Ne yapacağız şimdi?

29/14 …elfe senetin illa hamsine ama…

Sene ve Ama kardeşler ayrı ayrı gezerlerken bu ayette bir araya gelmişler… Bir çok ayetin orijinalinde “sene” yazarken çevirmenlerimiz onu çevirene kadar “ama” yardıma yetişiyor ve “yıl” olarak çevrilmeyi başarıyorlar. Bu ayette maalesef kardeşler biribirilerinin yardımına koşamıyorlar çünkü ikisi aynı anda yakalandılar kameralara…

Fakat bu hiç sorun değil, bazı çevirmenlerimiz işi ustalıkla kıvırmayı başarırken bazıları önemli bir detay değil ikisinide olduğu gibi verelim başka ayetlerde kıvırmaya devam ederiz düşüncesinden midir bilinmez anlamları olduğu gibi vermişler.

Ali Bulaç          : Elli yılı eksik bin sene yaşadı…

Süleyman Ateş: Bin seneden elli yıl eksik kaldı…

Diyanet            : Dokuzyüzelli yıl kaldı. (Yorulmayalım diye hesabı kendileri yapmış)

Edip Yüksel     : Bin seneden elli yıl eksik kaldı…

Aynı çevirmenlerin aynı sözcükleri başka nasıl çevirdiklerine bakalım.

5/26 Erbaine sene,  7/130 Bi-sinine, 18/11 fil kehfi sinine aded

Tüm çeviremeyenlerimiz beklediğimiz  gibi çevirememişler ve “Kırk Yıl”, “Yıllarca”, “Yıllarca” demişler…

2/259 miete amin summe beaseh

Yine beklediğimiz gibi ikizlerimiz yer değiştirmişler…

Süleyman Ateş : Yüz sene ölü bıraktı

Edip Yüksel        : Yüz sene ölü bıraktı

Bilinmeyen        : Yüz sene ölü bıraktı

“Çok yıllar geçti” ile “Çok seneler geçti” arasında nasıl bir fark var? “Fark yok” diyorsanız bilmelisinizki hem siz dilinizi bilmiyorsunuz hemde “Allah hangi sözcüğü nerede kullanacağını umursamadan gelişi güzel kullanıyor” demiş gibi oluyorsunuz.

Gezegenimizin güneş etrafındaki bir tam turunu tamamlarken geçen süre “âmâ” sözcüğü ile karşılanırken, “sene” sözcüğü “çevrim” demektir. Çevrim ile anlatmak istediğiniz her zaman “1 yıl” olmayabilir. Örneğin; bir buzdolabı alırken ücretini 8 eşit taksitte ödemek üzere 8 senet yaparsınız yani 8 çevrimlik bir dilim.

10/5 Hüvellezi ceale şemse dziyae vel kamera nura ve kadderahu menazile li ta’lemu adedes sinine vel hisab ma halekallahu zalike illa bil hakk yufassilul ayati li kavmiy ya’lemun

10/5 O, güneşi bir ışık kaynağı, ayı da bir ışık/yansıtıcı yaptı. “Çevrimlerin sayısını” bilmeniz ve hesaplamanız için ona menzil düzenleyip belirledi. Allah bunları ancak bir gerçek için yaratmıştır. Bilen bir topluma ayetleri böyle açıklar.

Bu ayette “çevrim” yerine “yıl” ile çeviri yapılarak sanki ay ile yılın hesabı yapılıyormuş gibi bir anlam çıkıyor. Oysa bu şekilde çevirmek bir mantık hatasına neden olmaktadır.
“Yılların sayısını bilmek, hesaplamak” ifadesi mantık hatası içerir. “Yılların adedi” ucu açık bir kavramdır ve ölçeklenmesi söz konusu değildir.

Şöyle söyleyelim, her hangi bir yıldız (ör: Güneş) etrafında dönen bir gök cismine (ör: gezegenimiz) bakarak onun yıldız etrafında kaç tur (âmâ) atacağını hesaplayamazsınız. Ancak turun süresini (sene) belirleyebilirsiniz, bu tur esnasında gök cisminin kendi içindeki çevrim süresini  (sene) rahatlıkla hesaplayabilirsiniz.

Ayette vurgulanan nokta, çevrimlerin adedini (sene) bilmek ve hesaplamak için Ay uydusunun kullanıldığıdır yılların değil. (âmâ)

SNV için şu ayetleri:
24/43, 2/96, 5/26, 7/130, 10/5, 12/42, 12/47, 17/12, 18/11, 18/25, 20/40, 22/47, 23/112, 26/18, 26/205, 29/14, 30/4, 32/5, 46/15, 70/4

AVM için şu ayetleri inceleyebilirsiniz.
2/259, 9/28, 9/37, 9/37, 9/126, 12/49, 29/14, 31/14